1. Düzenli fiziksel aktivite
Egzersiz kalp-damar sağlığı, glukoz metabolizması, uyku ve ruh hali üzerinde olumlu etkiler sağlar. NIA, fiziksel aktivitenin bilişsel sağlığı destekleyebileceğini ve yaşla ilişkili bazı işlev kayıplarını azaltmaya yardımcı olabileceğini belirtmektedir.
2. Uyku
Yetersiz veya kalitesiz uyku dikkat, öğrenme, ruh hali ve gündüz işlevlerini etkileyebilir. Horlama, gündüz aşırı uyku hali veya tanıklı apne varsa uyku apnesi açısından değerlendirme önemlidir.
3. Damar ve metabolik risklerin kontrolü
Hipertansiyon, diyabet, sigara, obezite ve fiziksel inaktivite yalnız kalp için değil beyin için de önemlidir. Kan basıncı, lipitler, glukoz metabolizması ve gerektiğinde ApoB/Lp(a) gibi belirteçler kişinin risk profiline göre değerlendirilir.
4. Beslenme
Tek bir “beyin gıdası” yerine sebze, meyve, baklagil, tam tahıl, zeytinyağı, balık ve kuruyemişten zengin; ultra-işlenmiş gıdaların düşük olduğu bir beslenme modeli daha anlamlıdır.
5. Sosyal ve bilişsel aktivite
Sosyal izolasyondan kaçınmak, anlamlı uğraşlar, öğrenme, gönüllülük ve zihinsel olarak aktif kalmak sağlıklı yaşlanmanın parçasıdır. Ticari “beyin oyunlarının” demansı önlediği ise gösterilmiş değildir.
Neurofeedback ve tamamlayıcı yaklaşımlar
Neurofeedback bazı dikkat ve öz düzenleme hedeflerinde değerlendirilebilir; ancak beyin sağlığının temel yaşam tarzı ve vasküler risk yönetiminin yerine geçmez. Kliniğimizde mental ve ruhsal sağlık, longevity yaklaşımının önemli bir parçası olarak değerlendirilir.
İlgili rehberler
Kaynak
National Institute on Aging – Cognitive Health and Older Adults
