Önemli noktalar
- Kronik ağrı genellikle üç aydan uzun süren veya beklenen iyileşme süresini aşan ağrıdır.
- Kronik primer ve kronik sekonder ağrı aynı değildir; altta yatan neden ve tedavi hedefleri ayrıştırılmalıdır.
- Ağrı şiddeti kadar hareket, uyku, ruhsal durum ve günlük işlev de izlenmelidir.
Kronik ağrı nedir?
Kronik ağrı, yalnız uzun süren bir belirti değildir. Sinir sistemi duyarlılığı, inflamasyon, doku hastalığı, uyku bozukluğu, hareketsizlik, kaygı ve sosyal etkenler birbirini etkileyebilir. Bazı kişilerde belirgin bir hastalığa bağlıdır; bazı kişilerde ise ağrının kendisi klinik tablonun temel bileşeni haline gelir.
Belirtiler ve klinik önem
Sürekli veya aralıklı ağrıya yorgunluk, uyku bozukluğu, hareketten kaçınma, kas güçsüzlüğü, dikkat sorunları ve duygu durum değişiklikleri eşlik edebilir. Bulgular kişiden kişiye değişir; ağrının görünür bir görüntüleme bulgusuyla birebir örtüşmemesi ağrının gerçek olmadığı anlamına gelmez.
Tanı ve değerlendirme
Değerlendirme; ayrıntılı öykü, nörolojik ve kas-iskelet muayenesi, kullanılan ilaçlar, psikososyal etkenler ve işlev hedeflerini içerir. Testler klinik şüpheye göre seçilir. Gereksiz görüntüleme tesadüfi bulgular ve aşırı tedavi riski oluşturabilir.
Tedavi seçenekleri
Plan; ağrının türüne göre eğitim, kademeli aktivite, egzersiz, fizyoterapi, psikolojik yaklaşımlar, uyku düzenlemesi ve uygun ilaçları içerebilir. Seçilmiş vakalarda girişimsel yöntemler değerlendirilebilir. Tedavi hedefleri gerçekçi ve ölçülebilir olmalıdır.
Güvenlik ve ne zaman acil değerlendirme gerekir?
Yeni gelişen güç kaybı, ilerleyici uyuşma, idrar veya dışkı kontrolünde değişiklik, ateş, kanser öyküsüyle yeni ağrı, açıklanamayan kilo kaybı, ciddi travma ya da ani ve alışılmadık şiddette ağrı acil değerlendirme gerektirebilir.
