Kısa yanıt
PRP (Platelet-Rich Plasma / trombositten zengin plazma), kişinin kendi kanından hazırlanan otolog bir biyolojik üründür. Kan kontrollü biçimde santrifüj edilerek trombositlerin plazma içinde yoğunlaştırıldığı bir fraksiyon elde edilir ve uygun endikasyonda hedef dokuya uygulanır. PRP bir ilaç veya kök hücre ürünü değildir; biyolojik etkisi başlıca trombositlerin içerdiği büyüme faktörleri, sitokinler ve hücreler arası sinyal mekanizmaları üzerinden değerlendirilir.
PRP nasıl hazırlanır?
- Hastadan uygun miktarda venöz kan alınır.
- Kullanılan sisteme göre tek veya çift santrifüj ile kan bileşenleri ayrıştırılır.
- Trombositten zengin plazma fraksiyonu hazırlanır.
- Ürünün lökosit içeriği, trombosit konsantrasyonu ve aktivasyon yöntemi kullanılan protokole göre değişebilir.
- Hazırlanan otolog ürün aynı seansta hedef dokuya uygulanır.
PRP ürünlerinin birbirinin aynısı olmadığı özellikle önemlidir. Trombosit sayısı, lökosit miktarı, eritrosit kontaminasyonu, plazma hacmi, aktivasyon ve santrifüj protokolü klinik sonucu etkileyebilecek değişkenlerdir.
PRP hangi bölgelere uygulanabilir?
Özellikle diz osteoartritinde semptom ve fonksiyon hedefli olarak değerlendirilir.
Lateral epikondilit, patellar/Aşil tendon sorunları ve seçilmiş kronik tendinopatilerde klinik değerlendirmeye göre kullanılabilir.
Androgenetik saç dökülmesinde saç yoğunluğu ve foliküler çevrenin desteklenmesi amacıyla araştırılmıştır.
Seçilmiş yüz gençleştirme, doku kalitesi ve yara iyileşmesi uygulamalarında PRP/PRF araştırmaları bulunmaktadır.
Uygulama şekilleri
Kas-iskelet sistemi uygulamalarında PRP eklem içine, tendon çevresine veya klinik probleme göre hedef dokuya enjeksiyon şeklinde uygulanabilir. Derin veya anatomik olarak hassas bölgelerde ultrason rehberliği iğne yolunun ve hedef dokunun görülmesini kolaylaştırabilir. Saçlı deride küçük hacimli intradermal/subdermal enjeksiyonlar; dermatolojik uygulamalarda ise endikasyona göre enjeksiyon veya kontrollü mikroiğneleme gibi yöntemlerle kombine yaklaşımlar kullanılabilir.
PRP hangi durumlarda daha çok araştırılmıştır?
En geniş klinik veri diz osteoartriti, bazı tendinopatiler ve androgenetik alopesi alanlarındadır. Diz osteoartritinde 2026 AAPM&R rehber dokümanı PRP kullanımında ürün standardizasyonu, hasta seçimi ve klinik karar noktalarına özellikle dikkat çekmektedir. Saç dökülmesinde meta-analizler bazı hastalarda saç yoğunluğunda artış bildirse de protokoller arasında belirgin heterojenlik vardır. Yüz gençleştirmede klinik çalışmalar doku kalitesi, ince çizgiler ve hidrasyon gibi parametrelerde olumlu sinyaller bildirmiştir; ancak uygulama yöntemleri standart değildir.
Kimlerde dikkatli değerlendirme gerekir?
Aktif enfeksiyon, belirgin trombosit bozukluğu, ciddi hematolojik hastalık, kontrolsüz sistemik hastalık, hedef bölgede enfeksiyon, bazı antikoagülan/antiplatelet tedaviler ve gebelik gibi durumlarda uygulama kararı bireysel verilmelidir. Kullanılan ilaçlar, kan sayımı, hastanın genel durumu ve planlanan işlem bölgesi birlikte değerlendirilir.
PRP sonrası ne beklenebilir?
İşlem bölgesinde geçici ağrı, hassasiyet, şişlik veya morarma görülebilir. Kas-iskelet sistemi uygulamalarında biyolojik enjeksiyon rehabilitasyonun yerine geçmez; egzersiz, yük yönetimi ve gerektiğinde fizik tedavi planı tedavinin önemli parçasıdır. Amaç yalnız enjeksiyon yapmak değil, dokunun fonksiyonel iyileşme sürecini destekleyen bütüncül bir plan oluşturmaktır.
Bodrum kliniğimizde yaklaşımımız
PRP kararı verirken önce tanıyı ve hedef dokuyu netleştiriyor, ardından kullanılacak PRP tipini klinik probleme göre seçiyoruz. Eklem ve tendon uygulamalarında gerektiğinde ultrason rehberliği kullanıyor; saçlı deri ve cilt uygulamalarında ise hazırlanan ürünün özelliklerini hedef bölgenin biyolojisine göre değerlendiriyoruz.
İlgili sayfalar
- PRP türleri: LP-PRP, LR-PRP, PRF ve i-PRF
- Diz ve eklem PRP
- Saç PRP ve otolog mikrogreft
- PRP, SVF ve kök hücre farkları
Kaynaklar
- AAPM&R guidance statement on platelet rich plasma for knee osteoarthritis. 2026. PMID: 41989317.
- Farshidfar N, et al. PRP versus injectable PRF: systematic review. 2025. PMID: 40125556.
- Platelet-Rich Plasma in the Management of Alopecia: systematic review and meta-analysis. 2025. PMID: 40944844.
- Rodríguez-Castro MJ, et al. PRP in facial rejuvenation: systematic review. 2025. PMID: 40118148.
Yazan ve tıbbi olarak inceleyen: Dr. Kerem Çağlayan
Son tıbbi inceleme: 14 Eylül 2026
Uyarı: Bu içerik genel sağlık bilgilendirmesidir. Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
